Zdarzyło się w maju..

Konstytucja 3 maja 1791 roku

        Konstytucja jest nadrzędnym dokumentem spośród wszystkich aktów prawnych w państwie. Podczas obrad Sejmu Wielkiego (1788-1792), zwanego również Czteroletnim, uchwalono pierwszą w Polsce ustawę zasadniczą. Król Stanisław August Poniatowski i Ignacy Potocki w wielkiej tajemnicy przygotowywali projekt Konstytucji, która miała zawierać wiele innowacyjnych rozwiązań politycznych oraz społecznych. Reformatorzy spodziewali się, że pewne ich pomysły mogą napotkać na sprzeciw, dlatego też przedstawili Konstytucję sejmowi podczas ferii wielkanocnych. Projekt został przedłożony i zatwierdzony 3 maja 1791 roku w obecności zaledwie jednej trzeciej posłów.
Na mocy Konstytucji władzę miał sprawować dwuizbowy sejm, a władzę wykonawczą przekazywano na ręce króla i Straży Praw. Każdy dokument wystawiony przez monarchę musiał mieć kontrasygnatę, czyli podpis odpowiedniego ministra. Tron Polski miał być dziedziczny w obrębie dynastii Wettinów. Ogłoszono również, że chłopi są „pod opieką prawa”.

 

Po uchwaleniu Konstytucji 3 maja można było kontynuować dzieło reform w państwie polskim. Sejm Wielki w dniu 5 maja 1791 roku ogłosił, że za zdrajcę będzie uznany ten, kto wystąpi przeciw Konstytucji. Jednak magnateria polska, nie chcąc pogodzić się z utratą wpływów, zaczęła dążyć do obalenia Konstytucji. Z pomocą przyszła caryca Katarzyna II. O nieuchronnym upadku państwowości polskiej przesądził fakt, iż sam współtwórca i orędownik reform, Stanisław August Poniatowski, poparł magnaterię i wystąpił przeciwko Konstytucji 3 maja.